Duiken in de machine: Mule Jenny

Mule Jenny, Gent, MIAT, museum, industrieel erfgoed

Als partner in het project Duiken in de machine testte het MIAT verschillende 3D-technieken voor het verzamelen, behouden, presenteren en onderzoeken van machines. Het koos hiervoor twee objecten: de rem van het schietspoelweefgetouw en de Mule Jenny, één van de topstukken van het MIAT.

Meer dan een symbolische machine

Voor het MIAT is de Mule Jenny meer dan een symbolische spinmachine. Ze gaf niet alleen de aanzet tot de industrialisatie. Ze leidde in 1978 mee tot de oprichting van het MIAT. Want is een museum niet de beste plaats om deze laatst werkende, unieke machine te bewaren?

In 2009 erkende de Vlaamse Overheid de spinmachine Mule Jenny als topstuk. Spinnen is het rekken en torsen van vezels om zo een draad te vormen. Manueel draadspinnen is enorm tijdrovend. Zo is, begin achttiende eeuw, de productie van tien spinners amper voldoende om één weefgetouw of wever aan het werk te houden. Vooral in Engeland volgen de pogingen en uitvindingen om het spinnen te mechaniseren elkaar in een snel tempo op.

In 1775 vindt Samule Crompton er de half-automatische spinmachine, de Mule Jenny, uit. Het spinnen gebeurt op waterkracht of met de energie van een stoommachine. Lieven Bauwens slaagt erin de onderdelen van de machine naar Gent over te brengen en kan hier een mule jenny reconstrueren. In 1800 start hij een spinnerij in het Kartuizerklooster.

Nieuwe multimediatechnieken bieden nieuw mogelijkheden

In de beginjaren van het MIAT demonstreerden museummedewerkers de werking van de Mule Jenny. De laatste jaren is dat niet meer mogelijk door kans op breuken en slijtage. Bovendien beheersen minder en minder mensen de kennis en vaardigheden om met deze machine te werken.

Jaar na jaar wordt het dan ook een grotere uitdaging om de Mule Jenny op een aantrekkelijke manier te presenteren aan de museumbezoekers. Nieuwe multimediatechnieken bieden heel wat mogelijkheden om de machine weer levendig te maken.

Ons Jenny in 3D

In september 2018 opent in het MIAT een nieuwe hoofdtentoonstelling. Daar zal de Mule Jenny een prominente plaats innemen. Dit project helpt het museum in haar zoektocht naar een nieuwe, innovatieve presentatie van deze spinmachine. Het museum wil de museumbezoekers met 3D-animatie prikkelen en nieuwsgierig maken.  

Op 14 juni vindt in het MIAT een studienamiddag plaats over dit project.